Câu chuyện về cặp đôi quyền lực của Ả Rập Xê Út biến mất

639

Loujain al-Hathloul posted this photo of her and Fahad al-Butairi on Instagram in 2017.

Loujain al-Hathloul đã đăng bức ảnh này của cô và Fahad al-Butairi lên Instagram năm 2017.

Một nhà hài kịch độc lập và nhà hoạt động cho quyền được lái xe của phụ nữ, Fahad al-Butairi và Loujain al-Hathloul, từng được xem là một cặp vợ chồng quyền lực của Ả Rập tại một quốc gia đang dần nới lỏng các quy tắc xã hội nghiêm ngặt của mình.

Kể từ đó, cả hai đã bị bắt giữ, và một chủ đề trên Twitter mô tả sự mất tích của họ đã được lan truyền, hâm nóng cuộc tranh luận về sự đàn áp của Vương quốc đối với những người bất đồng chính kiến. Cuộc tranh luận đó đã đạt đến một cơn sốt sau vụ giết nhà báo Jamal Khashoggi vào tháng 10 tại lãnh sự quán Ả Rập ở Istanbul.

Nhà văn và nhà sản xuất truyền hình người Mỹ Kirk Rudell đã tweet về tình bạn của anh với Butairi, người được biết đến rộng rãi với cái tên “Jerry Seinfeld của Ả Rập Xê Út” và Hathloul, một người ủng hộ nổi tiếng quốc tế cho việc chấm dứt việc cấm phụ nữ lái xe ở nước này, vào ngày 2 tháng 1 .Cả hai đã bị bắt vào năm 2018; và đến giờ Hathloul vẫn còn bị giam giữ.

Rudell đã tweet về cặp vợ chồng anh gặp ở Los Angeles vài năm trước khi đang ghi hình một chương trình truyền hình, và là người mà anh còn tiếp tục trao đổi tin nhắn sau đó. “Tôi muốn xem những gì họ có thể làm trong thế giới này, nếu họ có cơ hội,” “Tôi muốn có bữa tối với họ một ngày nào đó.”

Rudell nói với CNN rằng anh ta rất “ngạc nhiên” bởi có hàng chục ngàn người đã retweet lại, bao gồm cả thư trả lời của Nghị sĩ bang California Adam Schiff, người nói rằng anh ta sẽ liên lạc với đại sứ Ả Rập Xê Út tại Hoa Kỳ về vụ việc.

“Số lượng phản hồi là rất lớn, và cực kỳ tích cực. Và có cảm giác như những người không biết họ, những người không gặp họ, những người có thể cảm thấy họ có ít điểm chung với cặp vợ chồng Ả Rập này, vì một số lý do dường như vẫn cảm thấy tức giận vì sự chia ly của họ “, Rudell nói với CNN.

Hathloul, 29 tuổi, đã bị bắt vào tháng 3 năm ngoái khi cô đang lái xe xuống đường cao tốc ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nơi cô đang sống. Cô sau đó được gửi đến Ả Rập Xê Út và bị giam giữ. Lệnh cấm phụ nữ lái xe cuối cùng đã được dỡ bỏ, nhưng chỉ vài tháng sau khi cô bị bắt giữ.

Cũng trong khoảng thời gian đó, Butairi, 33 tuổi, đã bị giam giữ ở Jordan và lên chuyến bay tới Ả Rập Xê Út nơi anh ta bị giam giữ nhiều ngày trước khi được thả ra, theo bốn người thân cận với cặp đôi cho biết. Vẫn không rõ tại sao anh lại bị bắt.

Hathloul đã được thả ra sau một vài ngày, chỉ để bị bắt lại vài tuần sau đó trong một cuộc truy quét nhắm vào ít nhất 11 nhà hoạt động vì quyền được lái xe cho phụ nữ. Cô hiện giờ vẫn ở trong tù.

Cô và những người bảo vệ quyền phụ nữ khác được cho rằng đã bị tra tấn bằng cách điện giật và thả nổi, cũng như quấy rối tình dục, theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Tổ chức Ân xá Quốc tế và ba người thân cận với những người bị giam giữ cho hay.

A flyer circulating on social media in Saudi Arabia shows activists, including Hathloul, with a traitor stamp over each of their faces.Một tờ rơi lưu hành trên phương tiện truyền thông xã hội ở Ả Rập Xê Út cho thấy các nhà hoạt động, bao gồm Hathloul, bị đóng dấu phản động trên mỗi khuôn mặt của họ.

Ngoài Hathloul, những người bị giam giữ còn có các nhà hoạt động vì quyền phụ nữ nổi tiếng Aziza al-Yousef, Eman al-Nafjan, Nouf Abdelaziz, Samar Badawi và Hatoon al-Fassi.
Cơ quan báo chí chính thức của Ả Rập cho biết những người bảo vệ quyền phụ nữ bị cáo buộc “liên hệ đáng ngờ với các thực thể nước ngoài để hỗ trợ các hoạt động của họ, tuyển dụng một số người phụ trách các vị trí chính phủ nhạy cảm và hỗ trợ tài chính cho các phần tử thù địch bên ngoài quốc gia.”

Một cựu phụ tá của Thái tử Mohammed bin Salman, Saud al-Qahtani, đã có mặt trong ít nhất một trong các phiên thẩm vấn và đe dọa cưỡng hiếp, giết và ném một trong những tù nhân vào hệ thống nước thải, theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền và những người quen thuộc với các sự kiện cho biết.

Chính phủ Ả Rập đã không trả lời nhiều yêu cầu bình luận về các cáo buộc tra tấn, vai trò bị cáo của Qahtani trong các cuộc thẩm vấn và bỏ tù Hathloul và Butairi. Nỗ lực tiếp cận Qahtani thông qua chính phủ Ả Rập đã không thành công. Riyadh trước đó đã bác bỏ cáo buộc tra tấn trong một tuyên bố với CNN sau báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền ban đầu vào tháng 11.

“Hệ thống tư pháp của Vương quốc Ả Rập Xê Út không tha thứ, thúc đẩy hoặc cho phép sử dụng tra tấn. Bất kỳ ai, dù là nam hay nữ, đang bị điều tra đều phải trải qua quá trình tư pháp tiêu chuẩn do công tố viên đứng đầu trong khi bị giữ để thẩm vấn, chư không phải bằng bất cứ cách nào dựa vào việc tra tấn cả về thể chất, tình dục hoặc tâm lý “, một quan chức Ả Rập nói với CNN vào tháng 11. “Vương quốc sẽ tiếp tục duy trì trách nhiệm và đảm bảo công lý được phục vụ theo luật pháp của mình.”

Vụ giết Khashoggi đã thúc đẩy các nhà hoạt động

Thổ Nhĩ Kỳ đã tuyên bố rằng Qahtani, một trong những phụ tá mạnh mẽ và gần gũi nhất của bin Salman, đã dàn dựng vụ giết Jamal Khashoggi tại lãnh sự quán Ả Rập ở Istanbul vào ngày 2 tháng Mười. Sau nhiều tuần chối bỏ trách nhiệm về cái chết của nhà báo xấu số, Riyadh cuối cùng cũng công nhận cái chết của Khasoggi là kết quả của một nỗ lực dấu diếm thất bại, và đổ lỗi cho Qahtani và một số quan chức cấp cao khác.

Qahtani đã bị đuổi khỏi vị trí giám đốc truyền thông của bin Salman, mặc dù ông vẫn duy trì các vị trí chính thức khác.

Vụ giết người đã gây ra sự phẫn nộ toàn cầu và làm mờ danh tiếng của bin Salman trên trường thế giới. CIA kết luận rằng họ tin rằng bin Salman, thường được gọi bằng tên viết tắt MBS, đã ra lệnh giết người đối với Khashoggi. Riyadh đã nhiều lần phủ nhận rằng Thái tử có liên quan và nói rằng những tuyên bố trong đánh giá có chủ đích này là sai.

Các công tố viên Ả Rập đã tìm cách áp án tử hình cho năm trong số 11 nghi phạm bị buộc tội giết Khashoggi khi phiên tòa của họ bắt đầu tại Riyadh vào ngày 3 tháng 1, Cơ quan báo chí Ả Rập đưa tin.

Nhà hoạt động hàng đầu của Ả Rập Xê-út Hala al-Dosari nói với CNN rằng Ả Rập đã “nổi giận” để lên tiếng chống lại sự đàn áp nhân quyền kể từ khi Khashoggi bị sát hại.
Dosari nói: “Tôi đã giữ im lặng sau khi nhiều phụ nữ bị bắt vì nghĩ rằng đây phải là một sự nhầm lẫn”. Nhưng cái chết của Khashoggi “đã cho chúng tôi cảm giác cấp bách rằng đây không phải là điều mà bạn có thể chờ đợi. Đây là một điều nghiêm trọng. Mọi người đang bị nhắm đến và giết hại.”

Điệp khúc quan ngại về các hành vi vi phạm nhân quyền bị cáo buộc của Vương quốc này cũng đang gia tăng ở phương Tây. Tuần trước, một nhóm các nhà lập pháp và luật sư người Anh tuyên bố họ đang tìm cách tiếp cận các nhà hoạt động nữ bị bỏ tù.

“Có nhiều người lo ngại rằng các điều kiện mà các nhà hoạt động phụ nữ Ả Rập Xê Út đang bị giam giữ có thể đã giảm đáng kể so với các tiêu chuẩn của cả quốc tế và Ả Rập Xê Út”, nghị sĩ Anh Crispin Blunt nói.


Butairi: Không bị cầm tù, nhưng không được tự do

Một người đã luôn giữ im lặng lại chính là Butairi. Trong nhiều tháng kể từ được thả, anh ta đã đứng ngoài tầm nhìn của công chúng. Anh đã đóng tài khoản Twitter của mình, nơi có hàng triệu người theo dõi và từ chối yêu cầu bình luận của CNN về việc bắt giữ cặp đôi này.
Trong chủ đề Twitter tuần trước nhớ lại tình bạn ngắn ngủi của anh với cặp vợ chồng, Kirk Rudell, nhà văn, cho biết Butairi từng nói với anh rằng vợ anh “nổi tiếng hơn nhiều” so với anh ở Trung Đông.

Trong khi Hathloul đang ngồi sau tay lái và vi phạm pháp luật, Butairi đã đồng sáng tác lời cho một bản nhại video âm nhạc có tên “No Woman, No Drive”, được xem hơn 16 triệu lần trên YouTube.

“Tôi mong đợi được gặp lại họ. Tôi đã hy vọng rằng họ sẽ là những người mà tôi sẽ muốn giữ liên hệ theo cách nào đó trong nhiều năm, và tôi rất phấn khích để xem điều gì sẽ xảy ra với họ”, Rudell nói với CNN.

“Khi tôi viết bài này, một trong những điều tôi nghĩ đến là, nếu tôi gặp lại hai người này bây giờ, họ sẽ không giống hai người tôi đã gặp. Tôi không thể tưởng tượng điều này đã thay đổi họ như thế nào.”

“Tôi không biết rằng liệu Loujain (al-Hathloul) sẽ là một người phụ nữ trẻ vui vẻ, lạc quan, sôi nổi như tôi đã gặp, tôi không thể tưởng tượng được cô ấy có thể như thế nào. Mạnh mẽ như cô ấy. Ai mạnh mẽ được như vậy?”

This Nov. 30, 2014 image made from video released by Loujain al-Hathloul, shows her driving towards the United Arab Emirates - Saudi Arabia border before her arrest on Dec. 1, 2014, in Saudi Arabia.

Hình ảnh ngày 30 tháng 11 năm 2014 này được tạo ra từ video do Loujain al-Hathloul phát hành, cho thấy cô lái xe tới biên giới Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất – Ả Rập Xê Út trước khi bị bắt vào ngày 1 tháng 12 năm 2014, tại Ả Rập Xê Út.

Sau thời gian đầu tiên Hathloul bị bắt – cô đã bị bỏ tù 73 ngày vào năm 2014 vì cố lái xe ở Vương quốc – Butairi đã làm một tua hài kịch về việc này. Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 2 năm 2017 với Thời báo Tài chính, anh mô tả việc cô bị giam cầm là “con voi trong phòng” của màn trình diễn khi đó.

Sau khi Butairi rời nhà tù, anh ta ly dị Hathloul trong hoàn cảnh mà các nhà hoạt động mô tả với CNN là “bí ẩn”. Hai người gần gũi với cặp đôi cho biết, lý do ly hôn không được biết đến với Hathloul hoặc gia đình cô.

“Tất cả những gì chúng tôi biết là anh ấy đã ly dị cô, nhưng chúng tôi không biết tại sao. Ngay cả Loujain cũng không biết. Đối với Loujain, cô ấy thích im lặng về điều này, và gia đình cô ấy im lặng về điều đó, vì họ cũng không hiểu điều gì đã xảy ra,” nhà hoạt động nhân quyền Ả Rập Yahya Assiri nói.

“Fahad đã hoàn toàn biến mất, và anh ta không bị cầm tù, nhưng anh ta cũng chẳng được tự do,” ông nói thêm.

Tamara Qiblawi – cnn

TIN NỔI BẬT

>Bức tường biên giới Mỹ-Mexico có thể chuyển thành công trình quân sự?
>Báo Trung Quốc tiết lộ ngày sinh của lãnh đạo Kim Jong-un
>Nord Stream-2 gây họa cho Ukraine, châu Âu khoanh tay?