Tại sao mạng lưới crypto đang dần chiếm lĩnh thế giới – Phân cấp trong nền kinh tế hệ sinh thái

153

Năm 2011, Marc Andreessen đã viết về lý do tại sao các phần mềm đang chiếm trọn cả thế giới. Các mô hình kinh doanh trong khắp các ngành công nghiệp đang bị thách thức bởi phần mềm, nhưng mà các công ty công nghệ thì lại bị các nhà tổ chức đầu tư đánh giá thấp, và mọi người thì vẫn luôn hỏi rằng “đây có phải là một kiểu bong bóng mới không?” – nghe rất quen thuộc?

Nền kinh tế hệ sinh thái

Bất chấp những nghi ngờ, công nghệ đã giết chết nhiều tập đoàn kể từ khi đó: Tuổi thọ trung bình của các công ty trong nhóm S&P 500 đã giảm từ 61 xuống chỉ còn 18 năm trong 60 năm qua. Ngày nay, 50% doanh thu toàn cầu hàng năm của các công ty đến từ các sản phẩm được tung ra chỉ trong vòng 3 năm trước đó.

Các doanh nghiệp chiếm ưu thế từng là các công ty tài nguyên, sản phẩm và dịch vụ. Các mô hình kinh doanh mới cho phép các công ty có thể trụ lại trong thời gian dài đã xuất hiện. Với iTunes và App Store, kinh doanh qua nền tảng bắt đầu tiếp quản, nơi giá trị được tạo ra bằng cách tạo điều kiện trao đổi giữa các nhóm phụ thuộc lẫn nhau, thường là người tiêu dùng và nhà sản xuất. Và kể từ Uber & AirBnB, các mô hình tổ chức theo cấp số nhân đang lan rộng, nơi các kỹ thuật & công nghệ tổ chức mới được sử dụng để tạo đầu ra từ tài sản thuộc sở hữu lớn hơn gấp 10 lần so với các công ty cùng ngành.

Nền kinh tế hệ sinh thái là bước tiếp theo trong sự phát triển này

Các công ty bắt đầu tích hợp các chức năng kinh doanh cốt lõi với các mạng & nền tảng của bên thứ 3. Điều này cho phép họ mở rộng quy mô nhanh hơn và theo yêu cầu, hưởng lợi từ các nền kinh tế có quy mô vượt ra ngoài ranh giới tổ chức của chính họ và có khả năng có được quyền truy cập đến các nguồn tài nguyên thông thường không thể tiếp cận.

Thay đổi mô hình kinh doanh

Tác động của sự phát triển này đến các mô hình kinh doanh có thể dễ dàng quan sát được. Nếu bạn so sánh 10 công ty hàng đầu theo giá trị vốn hóa thị trường từ 10 năm trước cho đến ngày hôm nay, bạn sẽ thấy rằng số lượng công ty có mô hình kinh doanh nền tảng và / hoặc là các tổ chức theo cấp số nhân đã tăng từ 1 lên đến một nửa trong số đó. Và nhìn vào các công ty tư nhân, 4 trong số 5 công ty khởi nghiệp hàng đầu hiện nay cũng vậy (ByteDance, Uber, AirBnB, & Didi Chuxing).

Nền tảng kinh doanh giữa 10 công ty hàng đầu năm 2008 so với 2018

Mặc dù Nền kinh tế hệ sinh thái là mô hình trẻ nhất trong số các mô hình này và hầu hết các hệ sinh thái vẫn chưa thể được truy cập đầy đủ, một số công ty đã tăng trưởng doanh thu 5% trở lên từ sự tham gia của hệ sinh thái. Nghiên cứu của nhóm tác giả cho thấy sự kỳ vọng rằng 5 năm nữa, 80% S&P 500 sẽ tham gia vào nhiều hệ sinh thái công nghiệp và trong 7 năm nữa, một doanh nghiệp lãnh đạo từ hôm nay sẽ chuyển đổi thành một công ty hệ sinh thái thuần túy trải rộng trên nhiều thị trường.

Từ tập trung đến phi tập trung

Như Chris Burniske gần đây đã nói, mạng lưới crypto không phải là các công ty. Chúng là một trong ba loại hệ sinh thái sẽ cung cấp năng lượng cho nền kinh tế hệ sinh thái:

  1. Tập trung (centralized): Được tạo và điều hành bởi một công ty; đây là những doanh nghiệp nền tảng của nền tảng công nghệ và các công ty kinh tế lớn.
  2. Liên kết (federated): Được phát triển bởi các tập đoàn công nghiệp; các mạng đáng tin cậy dựa trên các giải pháp blockchain (được phép).
  3. Phân cấp (decentralized): mạng lưới crypto; các nền kinh tế mới nổi sử dụng một giao thức thay cho quản trị, mỗi nền tảng chuyên về một dịch vụ duy nhất

Cả 3 loại không tách biệt rạch ròi với nhau. Các hệ sinh thái tập trung đã được tạo ra và thiết lập bởi các công ty công nghệ lớn, các liên minh đang được tạo ra bởi các nhóm người chơi công nghiệp ngay tại thời điểm này (mặc dù còn chậm), và các hệ thống phi tập trung đang ở điểm bùng phát trở thành xu hướng.

Ba loại hệ sinh thái cung cấp năng lượng cho nền kinh tế hệ sinh thái

Có một sự thúc đẩy tự nhiên từ tập trung thành liên kết và cuối cùng là phi tập trung hỗ trợ hệ thống crypto: Không ai muốn một đối thủ cạnh tranh sẽ điều hành hệ sinh thái, các tập đoàn mất rất nhiều thời gian, và chỉ sau một vài vụ bê bối về quyền riêng tư dữ liệu, ít nhất cũng sẽ có một số người không còn tin tưởng bên thứ 3 về dữ liệu cá nhân của họ. Nói tóm lại, hệ sinh thái đòi hỏi sự tin tưởng, và khả năng tạo niềm tin giới hạn phạm vi tiếp cận của hệ sinh thái và khiến việc áp dụng trở nên chậm chạp và mệt mỏi. Mặt khác, các hệ sinh thái phi tập trung hoạt động dưới tiền đề là không yêu cầu tin tưởng (tức là làm việc không cần niềm tin) và có thể mở rộng quy mô ngay từ ngày đầu.

Tăng trưởng

Nhu cầu về các hệ sinh thái mới có thể truy cập được ở quy mô lớn ngay từ ngày đầu có tầm quan trọng nhiều hơn những gì ta nghĩ lúc đầu. Những gì đang được đem lên bàn cân không chỉ là một số cải thiện về giá trị cận biên, mà là khả năng của chúng ta để duy trì tiến bộ khoa học và tăng trưởng kinh tế. Ngày nay, ngày càng có nhiều suy nghĩ của chúng ta xảy ra cùng lúc, được thúc đẩy bởi một xã hội toàn cầu có giáo dục cao và chuyên biệt, ví dụ: 90% tiến sĩ đã từng được bổ nhiệm hiện còn sống. Tuy nhiên, cùng lúc đó, năng suất R&D đang giảm theo cấp số nhân (một hiện tượng được gọi là luật “Eroom”, một cách đọc ngược của quy luật “Moore”), điều mà có tác hại đặc biệt lớn đối với điều chế thuốc mới.

Với hiệu quả tương đương với nỗ lực của chúng ta bị mất đi, thì năng suất sẽ liên tục giảm, và chỉ có nhiều đó nguồn lực có sẵn để đầu tư, chúng ta có nguy cơ sớm đụng trần. Ta cần trở nên hiệu quả hơn trong việc hợp tác và để làm như vậy, chúng ta cần xây dựng và khai thác các hệ sinh thái mới này.

Sebastian Wurst – medium

TIN NỔI BẬT

>Quỹ phòng hộ định lượng: Mt. Gox Willy Bot(s)?
>Chiếc Android 10 năm trước giờ làm được gì vào năm 2018?
>Foxconn sẽ lắp ráp iPhone cao cấp tại Ấn Độ từ năm 2019